සීගිරියේ සිංහ පාදය සහ එහි නොදන්නා පැත්ත

1. සිංහ පාද මළුව (The Lion Paw Terrace)

සීගිරිය බලකොටුවේ ඉහළම මුදුනට (රාජමාලිගාවට) ඇතුළු වීමට ඇති එකම ප්‍රධාන දොරටුව පිහිටා ඇත්තේ මේ සිංහ පාද මළුවේය. අද අප දකින්නේ ගඩොලින් සහ බදාමයෙන් කළ දැවැන්ත සිංහ පාද (නියපොතු සහිත කකුල්) දෙකක් පමණි. නමුත් මීට වසර 1500කට පෙර, කාශ්‍යප රජ සමයේ (ක්‍රි.ව. 477-495) මෙම ස්ථානය මුළු ලෝකයම මවිත කරවන අද්විතීය නිමාවකින් යුක්ත විය.

2. ඇත්තටම එතන තිබුණේ කුමක්ද? (The Full Lion Structure)

බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ සීගිරියේ තිබුණේ මේ පාද දෙක පමණක් කියාය. නමුත් පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ සහ පැරණි වංශකතාවල සාක්ෂි අනුව, එතැන තිබුණේ දැවැන්ත සිංහයෙකුගේ සම්පූර්ණ රූපයකි!

3. නොදන්නා පැත්ත: සීගිරිය ඇත්තටම බලකොටුවක්ද?

අපි කුඩා කාලයේ සිටම ඉගෙන ගන්නේ කාශ්‍යප රජතුමා තම පියා මැරූ පලියෙන් බේරීමට, මුගලන් කුමරුගෙන් ආරක්ෂා වීමට හැදූ "ආරක්ෂිත බලකොටුවක්" ලෙස සීගිරිය හැඳින්වූ බවයි. නමුත් නූතන පුරාවිද්‍යා ගවේෂණ සහ ඉතිහාසඥයන් මෙහි තවත් රහසිගත පැත්තක් හෙළි කරයි:

1. ආලකමන්දාව (The Mythological Palace): කාශ්‍යප රජු තමන්ව හැඳින්වූයේ මිනිස් ලොව ජීවත් වන "කුවේර" (ධනපති දෙවියා) ලෙසයි. කුවේර දෙවියාගේ මාලිගාව පිහිටා ඇත්තේ හිමාලයේ ඇති "ආලකමන්දාව" නම් මහා පර්වතයකය. කාශ්‍යප රජු සීගිරිය නිර්මාණය කළේ යුද්ධයකට බයේ හැංගෙන්න නෙවෙයි, තමන් දෙවියෙක් වගේ ජීවත් වන ආලකමන්දාවක් මිනිස් ලොව ප්‍රතිනිර්මාණය කරන්නයි.
2. යුද්ධයකට නුසුදුසු තැනක්: සීගිරිය මුදුනේ මාලිගාවක් තිබුණත්, සතුරන් කන්ද වට කළහොත් රජුට ආහාර සහ ජලය සැපයීම සම්පූර්ණයෙන්ම නැවතේ. යුධ උපක්‍රම අනුව මෙවැනි තැනක කොටු වීම සියදිවි නසාගැනීමක් වැනිය. අවසානයේදී මුගලන් ආ අවස්ථාවේදීත් කාශ්‍යප රජු කන්ද උඩ ඉඳන් යුද්ධ කළේ නැත; ඔහු කන්දෙන් බැස සමතලා බිමෙහිදී යුද්ධ කර පරාජය විය.
3. මහායාන බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයක්: තවත් මතයකට අනුව සීගිරිය යනු මහායාන බෞද්ධයන්ගේ "තන්ත්‍රයානික" ආගමික මධ්‍යස්ථානයකි. එහි ඇති සීගිරි ළඳුන් (බිතුසිතුවම්) යනු දිව්‍ය අප්සරාවන් හෝ තාරා දේවියගේ රූප බව පුරාවිද්‍යාඥ සෙනරත් පරණවිතාන සූරීන් පවසයි.

4. සිංහ හිසට කුමක් සිදුවුණාද? (The Fallen Head)

සිංහයාගේ ශරීරය සහ හිස විශාල බරකින් යුක්තව කන්දේ බෑවුමේ ඉදිකර තිබූ නිසා, කාශ්‍යප රජුගේ ඇවෑමෙන් පසු සීගිරිය අත්හැර දැමූ කාලයේදී මහා වැසි සහ නායයෑම් හේතුවෙන් සිංහයාගේ ඉහළ කොටස බිඳ වැටී විනාශ වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ. අද ඉතිරිව ඇත්තේ පර්වතයට සම්බන්ධ ශක්තිමත් අත්තිවාරම මත තිබූ පාද යුගලය පමණි.